Top 2 Cách Ủ Bã Đậu Nành Làm Phân Bón Giàu Đạm Sung Cây
Th3
Bã đậu nành là phế phẩm không tốn tiền và cũng không khó tìm. Dù rẻ nhưng chúng lại chứa hàm lượng Nitơ (đạm) tự nhiên rất cao, cùng nhiều axit amin thiết yếu cho cây. Thay vì vứt bỏ lãng phí, bà con chỉ cần bỏ ra một chút công sức để “biến hóa” chúng thành loại phân bón cao cấp. Trong bài viết này, mình sẽ hướng dẫn bà con 2 cách ủ bã đậu nành đơn giản nhất: Ủ khô để bón lót và Ủ nước để tưới định kỳ, đảm bảo cực kỳ sạch sẽ và không một chút mùi hôi.
Tại sao bã đậu nành lại là “siêu thực phẩm” cho cây trồng?
Nhiều bà con làm đậu phụ xong thường bỏ bã đi hoặc chỉ dùng nuôi cá, nuôi lợn. Thực tế, trong giới làm vườn hữu cơ, bã đậu nành được ví như “thịt bò” cho cây trồng vì những giá trị dinh dưỡng vượt trội sau:
Hàm lượng đạm hữu cơ dồi dào
Bã đậu nành chứa tỉ lệ Protein cực cao. Khi được vi sinh vật phân hủy, lượng Protein này chuyển hóa thành các Axit Amin và Nitơ (Đạm) hữu cơ. Đây là nguồn thức ăn “khoái khẩu” giúp cây lan, hoa hồng hay rau màu phát triển bộ lá xanh mướt, cành nhánh vươn dài và mập mạp mà không gây tồn dư hóa chất như phân đạm hóa học.
Cung cấp hệ vi sinh vật và cải tạo đất tơi xốp
Khác với phân hóa học làm đất chai cứng theo thời gian, bã đậu nành sau khi ủ là môi trường lý tưởng cho các loại lợi khuẩn phát triển.
- Cải tạo đất: Khi bón vào, các sợi hữu cơ trong bã đậu giúp đất tơi xốp, giữ ẩm tốt và thoáng khí hơn.
- Hạn chế nấm bệnh: Quá trình ủ với Trichoderma giúp tạo ra một “hàng rào” vi sinh vật đối kháng, bảo vệ bộ rễ cây khỏi các loại nấm gây thối rễ, lở cổ rễ cực kỳ hiệu quả.
Chứa các vi chất thiết yếu cho quá trình ra hoa
Ngoài Đạm, trong bã đậu nành còn có một lượng nhỏ Kali, Magie và các vitamin nhóm B. Những dưỡng chất này giúp cây tăng cường sức đề kháng, chịu hạn tốt hơn và đặc biệt giúp màu sắc hoa đậm đà, bền màu hơn so với việc chỉ bón phân vô cơ thông thường.
Cách ủ bã đậu nành dạng khô (Làm phân bón lót)
Phương pháp này biến bã đậu nành thành một loại phân hữu cơ tơi xốp, giàu đạm để trộn vào đất hoặc bón gốc cho cây cảnh mà không sợ bị dòi bọ hay hôi thối.
Bước 1 Chuẩn bị nguyên liệu
Bà con hãy gom đủ các thứ sau:
- Bã đậu nành tươi: Càng mới càng tốt (vì bã đậu để lâu ngoài trời rất nhanh chua và thu hút ruồi).
- Vật liệu hút ẩm (Trấu hun hoặc cám gạo): Giúp đống ủ không bị bết dính và tăng thêm dinh dưỡng.
- Chế phẩm nấm Trichoderma: Đây là men nấm có lợi trong nông nghiệp và cây trồng, tác dụng phân hủy Protein và diệt mầm bệnh.
Trichoderma AAA Ủ Phân Chuồng Siêu Tốc Cải Tạo Đất Khỏe Rễ
Ủ phân chuồng, Trộn chung phân bón NPK. Cải tạo đất bảo vệ bộ rễ, ổn định hệ vi sinh. Vi sinh có lợi cho đất bổ sung định kỳ
Trichoderma Bt Dạng Lỏng (Nước)
Cải tạo đất, ủ phân chuồng, phòng bệnh cây. Dạng lỏng dễ canh tác, châm phun
Chế Phẩm Em – Bio Em Ủ Đạm Cá Nhanh
Ủ đạm cá nhanh, phân huỷ nhanh, thành phẩm giàu dinh dưỡng. Giảm thiểu mùi hôi, loại bỏ nấm bệnh trong nguyên liệu ủ
Phân Bón Hữu Cơ Humic Vi Sinh Kích Rễ Nuôi Trái Bung Hoa
Ra rễ, bật chồi, xanh lá
Bồi bổ cho đất, cây trồng
Ra hoa nhiều, nuôi trái khoẻ
Bước 2 Phối trộn theo tỷ lệ “khô ráo”
Bí quyết để không hôi là phải khống chế độ ẩm. Lưu ý, để kiểm soát độ ẩm bà con dùng bã đậu nành khô (bã đậu nành tươi phơi khô ngoài nắng từ 1-2 ngày nắng). Sau đó, bà con trộn theo công thức:
- 3 phần bã đậu : 1 phần trấu hun (hoặc cám gạo).
- Rắc thêm khoảng 2-3 muỗng canh bột Trichoderma cho mỗi 10kg hỗn hợp.
- Trộn thật đều tay cho đến khi thấy hỗn hợp tơi, không đóng cục lớn là đạt.
Bước 3 Đóng bao hoặc cho vào thùng ủ
Bà con cho hỗn hợp vào thùng nhựa có nắp đậy hoặc bao tải dứa (loại bao có lỗ thoáng li ti).
- Lưu ý: Đừng nén quá chặt, hãy để khối ủ có độ thoáng để nấm vi sinh “thở” và làm việc.
- Sau khoảng 10-15 ngày, bà con mở ra đảo trộn một lần để cung cấp thêm Oxy.
Thành phẩm và cách sử dụng
Sau khoảng 30-45 ngày, bã đậu nành sẽ chuyển sang màu nâu đậm, mủn nát và có mùi thơm nhẹ như men rượu hoặc mùi đất ẩm.
- Cách dùng: Bà con dùng phân này trộn với đất trồng (tỷ lệ 10-20%) hoặc bón xung quanh gốc cây hồng, cây lan rồi phủ một lớp đất mỏng lên trên. Cây sẽ được ăn đạm từ từ, lá xanh mướt và rất bền cây.
Mẹo nhỏ cho bà con: Nếu thấy đống ủ nóng lên là vi sinh đang hoạt động rất tốt, bà con đừng lo lắng nhé!
Cách ủ bã đậu nành dạng nước (Làm phân bón lá/tưới gốc)
Nếu bà con muốn có một loại “siêu phân bón” dạng lỏng để tưới định kỳ, giúp cây hấp thụ đạm nhanh hơn gấp nhiều lần so với bón gốc thông thường, thì đây chính là phương pháp tối ưu nhất.
Bước 1 Chuẩn bị “công thức” ủ nước
Bà con hãy chuẩn bị các nguyên liệu theo tỷ lệ sau cho một thùng 20 lít:
- Bã đậu nành: Khoảng 5-7kg bã tươi.
- Mật rỉ đường (hoặc đường vàng): 500ml (Đây là thức ăn để vi sinh vật nhân khối nhanh chóng và khử mùi chua).
- Chế phẩm vi sinh EM (hoặc bột EM): 200ml dịch cốt hoặc 1 gói bột.
- Nước sạch: Đổ đầy đến 4/5 thùng (để chừa khoảng trống cho khí gas thoát ra).
Bước 2 Pha chế và “đánh thức” vi sinh
Bà con cho bã đậu vào thùng nhựa, sau đó pha mật rỉ đường và vi sinh EM vào nước sạch, khuấy thật đều rồi đổ vào thùng bã đậu.
- Mẹo nhỏ: Bà con nên dùng cây gậy sạch khuấy mạnh để bã đậu tan đều trong nước, không bị đóng bánh dưới đáy thùng. Việc này giúp vi sinh vật tiếp xúc tối đa với protein trong đậu nành.
Bước 3 Ngâm ủ và kiểm soát mùi hôi
Đậy kín nắp thùng để tránh ruồi nhặng đẻ trứng sinh dòi. Tuy nhiên, trong 10 ngày đầu, quá trình lên men sinh khí gas rất mạnh:
- Lưu ý: Mỗi ngày bà con nên mở nắp xả gas một lần hoặc đục một lỗ nhỏ trên nắp và gắn ống thông khí.
- Sau khoảng 15-20 ngày, khi thấy bã đậu lắng xuống đáy, nước chuyển sang màu nâu cánh gián và có mùi chua thơm (như mùi dưa muối) là đạt chuẩn.
Cách sử dụng “đạm đậu nành” cho cây
Vì đây là phân bón đậm đặc, bà con tuyệt đối không tưới trực tiếp vì sẽ làm cháy rễ cây.
- Tưới gốc: Pha loãng theo tỷ lệ 1:50 (1 lít phân ủ pha với 50 lít nước sạch).
- Phun lá: Pha loãng hơn theo tỷ lệ 1:100, lọc kỹ cặn để tránh tắc bình phun.
- Thời điểm: Tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, định kỳ 7-10 ngày một lần để cây luôn sung sức.
Bí quyết ủ bã đậu nành “thơm tho”, không thu hút ruồi nhặng
Nhiều bà con rất ngại ủ bã đậu nành vì sợ mùi khắm đặc trưng khi protein phân hủy yếm khí. Tuy nhiên, nếu biết tận dụng một vài “mẹo” nhỏ từ nhà bếp, khối ủ của bạn sẽ có mùi thơm rất dễ chịu:
Mẹo 1 Sử dụng vỏ dứa (thơm) hoặc vỏ cam, quýt
Đây là bí quyết “vàng” của mình. Trong vỏ dứa có chứa enzyme Bromelain giúp phân hủy protein cực nhanh, còn tinh dầu trong vỏ cam quýt giúp xua đuổi ruồi nhặng và tạo mùi thơm thanh mát.
- Cách làm: Bà con cứ 10kg bã đậu thì bỏ thêm khoảng 1-2kg vỏ dứa băm nhỏ hoặc vỏ cam quýt vào ủ cùng. Đảm bảo thùng phân sẽ có mùi thơm như mứt trái cây lên men.
Mẹo 2 Luôn có chất dẫn men (Mật rỉ đường)
Đừng bao giờ quên mật rỉ đường khi ủ nước. Mật rỉ không chỉ là thức ăn cho vi sinh vật mà còn giúp kiềm chế mùi hôi của đạm. Nếu không có mật rỉ đường, bà con có thể thay bằng đường vàng hoặc nước mía nguyên chất để giúp quá trình lên men diễn ra “ngọt ngào” hơn.
Mẹo 3: Thiết kế nắp đậy và lỗ thoát khí thông minh
Để tránh ruồi vào đẻ trứng sinh dòi, nắp thùng ủ phải thật kín. Tuy nhiên, nếu đậy kín mít mà không thoát khí gas, thùng có thể bị phồng hoặc nổ nhẹ khi mở nắp.
- Giải pháp: Bà con hãy đục một lỗ nhỏ trên nắp, gắn ống nhựa dẫn khí rồi cho đầu ống vào một chai nước lọc. Khí gas thoát ra sẽ đi qua nước, vừa không gây mùi ra ngoài, vừa ngăn được côn trùng xâm nhập.
Giải đáp các sự cố thường gặp khi ủ bã đậu nành
Trong quá trình làm, nếu bà con thấy đống ủ có dấu hiệu lạ thì cũng đừng quá lo lắng, hãy kiểm tra và xử lý theo các mẹo sau của mình:
Khối ủ xuất hiện dòi (sâu trắng)
- Nguyên nhân: Do nắp đậy không kín, ruồi nhặng lọt vào đẻ trứng.
- Cách xử lý: Bà con rắc một lớp vôi bột mỏng lên bề mặt (đối với ủ khô) hoặc đổ thêm một ít rượu trắng/giấm ăn vào thùng (đối với ủ nước) rồi đậy thật kín lại. Nhiệt độ và nồng độ cồn sẽ khiến dòi không thể sống sót.
Thùng ủ nước bị sủi bọt đen và mùi khắm nồng
- Nguyên nhân: Thiếu vi sinh (lợi khuẩn) và dư thừa protein chưa phân hủy hết.
- Cách xử lý: Hãy bổ sung thêm mật rỉ đường và chế phẩm vi sinh EM/ BIO EM mới. Sau đó, dùng gậy khuấy đều mỗi ngày trong khoảng 3 ngày liên tiếp để cấp oxy cho vi sinh hoạt động trở lại. Mùi hôi sẽ giảm rõ rệt sau 1 tuần.
Hướng dẫn liều lượng bón bã đậu nành cho từng loại cây
Dù bã đậu nành rất tốt nhưng “cái gì quá cũng không hay”. Mỗi nhóm cây sẽ có cách ăn dinh dưỡng khác nhau, bà con lưu ý nhé:
Đối với các loại rau ăn lá (Cải, mồng tơi, muống)
Rau ăn lá rất cần đạm để phát triển bộ lá xanh non.
- Cách dùng: Pha loãng dịch ủ nước tỷ lệ 1:80 và tưới định kỳ 5 ngày/lần. Dừng tưới trước khi thu hoạch khoảng 7-10 ngày để đảm bảo rau sạch và không còn dư lượng hữu cơ chưa phân hủy.
Đối với Hoa Hồng và Hoa Lan
Đây là hai loài cây “nghiện” đạm đậu nành nhưng bộ rễ lại khá nhạy cảm.
- Hoa Hồng: Bón 2-3 nắm phân ủ khô vào xung quanh tán định kỳ mỗi tháng. Nếu tưới nước ủ, hãy tưới vào gốc, tránh phun trực tiếp lên nụ hoa để không làm cháy cánh hoa.
- Hoa Lan: Chỉ nên dùng nước ủ pha thật loãng (tỷ lệ 1:100) kết hợp cùng một ít Lân đen hoặc Humic. Tưới vào sáng sớm khi giá thể đã được làm ẩm trước đó để rễ hấp thụ tốt nhất.
Đối với cây ăn trái (Bưởi, Cam, Xoài)
Bã đậu nành giúp quả ngọt và mọng nước hơn.
- Cách dùng: Đào rãnh xung quanh hình chiếu tán cây, bón phân ủ khô kết hợp với một ít Kali trắng (nếu sắp vào mùa thu hoạch) để tăng độ đường cho quả.
Ủ bã đậu nành không chỉ là cách bà con tiết kiệm chi phí mà còn là hành động yêu thương mảnh vườn, bảo vệ sức khỏe gia đình qua từng bữa ăn sạch. Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết và mẹo nhỏ từ mình, bà con sẽ tự tin hơn trong việc tự sản xuất “siêu phân bón” tại nhà.
Chúc bạn và bà con có những mùa màng bội thu, hoa lá rực rỡ!
Nông Nghiệp Dế Mèn – tư vấn miễn phí phương án phù hợp hiện trạng cây trồng của bà con!! Đồng hành cùng hơn 5000 nhà nông khắp các tỉnh thành, chuyên phân bón chế phẩm sinh học phục vụ mô hình nông nghiệp bền vững.
LIÊN HỆ :
CÔNG TY TNHH NÔNG NGHIỆP DẾ MÈN
Trụ sở : 92 Yên Thế, Phường Tân Sơn Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
VPĐD Hà Tĩnh: Tầng 7, toà nhà Viettel, 16 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Phường Nguyễn Du, Tp.Hà Tĩnh
Hotline: 0965.569.541
Zalo : 0965.569.541
