Hướng dẫn trộn đất với Trichoderma

Một nền đất trồng (giá thể) sạch mầm bệnh và tơi xốp chính là chìa khóa quyết định đến 80% sự sống của bộ rễ non. Trộn nấm đối kháng Trichoderma vào đất trước khi gieo trồng là giải pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để “làm sạch mầm bệnh đất” và tạo lớp màng sinh học bảo vệ rễ ngay từ đầu. Trong bài viết này, kỹ sư Nông Nghiệp Dế Mèn sẽ hướng dẫn chi tiết cho bà con tỷ lệ trộn đất với Trichoderma chuẩn, công thức phối trộn cho từng giá thể loại cây và quy trình ủ đất 4 bước chuẩn kỹ thuật để đất luôn “sống” và giàu dinh dưỡng nhé!

Công dụng trộn đất với Trichoderma

Việc đưa nấm đối kháng Trichoderma vào đất trước khi gieo trồng không đơn thuần là bón phân vi sinh, mà là một bước kỹ thuật quan trọng giúp khởi tạo “hệ sinh thái an toàn” cho nền đất. Để hiểu vì sao đây là công đoạn bắt buộc trong làm vườn, mình và bà con cùng tìm hiểu sâu về bản chất và cơ chế tác động của loại nấm men này nhé.

Công dụng của Trichoderma

Trichoderma là chi nấm đối kháng hoại sinh có sức sống vô cùng mạnh mẽ. Khi hiện diện trong môi trường canh tác, chúng mang lại 3 nhóm công dụng cốt lõi:

• Tiêu diệt và ức chế nấm bệnh gây hại: Trichoderma có khả năng tiết ra các enzyme đặc hiệu (như cellulase, chitinase) để phân hủy vách tế bào của các loài nấm độc hại trong đất như Phytophthora, Fusarium, Pythium, Rhizoctonia solani… – đây chính là những thủ phạm chính gây ra bệnh thối rễ, lở cổ rễ và héo rũ cây con.
• Kích thích bộ rễ phát triển mạnh mẽ: Trong quá trình sinh trưởng, nấm tiết ra các hoạt chất sinh học tương tự như chất điều hòa sinh trưởng thực vật. Điều này giúp kích thích hạt mầm mau nảy mầm, bộ rễ ra nhiều rễ tơ hơn, rễ ăn sâu và hút dinh dưỡng hiệu quả hơn.
• Phân giải chất hữu cơ khó tiêu: Nấm có khả năng phân hủy nhanh các hợp chất phức tạp như cellulose, lignin có trong phế phụ phẩm thực vật (xơ dừa, vỏ trấu, rơm rạ…) thành dạng mùn dinh dưỡng dễ tiêu để cây trồng hấp thu trực tiếp.

Tác động của Trichoderma khi trộn đất

Khi bà con tiến hành trộn trực tiếp Trichoderma vào đất hoặc giá thể trồng, bào tử nấm gặp độ ẩm sẽ lập tức “thức giấc” và tạo ra những tác động tích cực rõ rệt lên môi trường đất:

• Làm sạch và khử trùng đất tự nhiên: Đất trồng cũ hoặc giá thể chưa qua xử lý thường chứa rất nhiều bào tử nấm bệnh ẩn nấp. Việc phối trộn Trichoderma giúp bào tử nấm có lợi nhanh chóng nhân sinh khối, chiếm lĩnh toàn bộ khoảng không gian trong đất và chủ động tiêu diệt các mầm bệnh tồn dư trước khi chúng kịp tấn công cây trồng.
• Thiết lập “lá chắn sinh học” bảo vệ rễ non: Khi rễ cây vừa đâm ra, sợi nấm Trichoderma sẽ bám chặt và bao bọc xung quanh vùng rễ (vùng bán cầu rễ). Hàng rào bảo vệ này ngăn không cho bào tử nấm độc hại xâm nhập, giúp cây con phát triển an toàn, giảm tối đa tỷ lệ chết rạp hàng loạt.
• Cải tạo cấu trúc đất tơi xốp, giàu mùn: Quá trình nấm phân hủy các sợi xơ dừa, tro trấu hay mùn hữu cơ trong hỗn hợp đất trồng sẽ tạo ra vô số các khoảng hở nhỏ. Điều này giúp đất không bị nén dẻo hay chai cứng, tăng độ thoáng khí, giữ ẩm tốt nhưng lại thoát nước hiệu quả – tạo điều kiện lý tưởng cho vi sinh vật có lợi khác cùng phát triển.

Công thức trộn đất với Trichoderma

Giai đoạn cây con trong bầu ươm hay khay gieo hạt là thời điểm bộ rễ yếu ớt nhất, rất dễ bị nấm bệnh trong đất tấn công gây nên hiện tượng lở cổ rễ, héo rũ hay thối mầm. Do đó, việc phối trộn Trichoderma vào giá thể ươm bầu không chỉ giúp làm sạch môi trường sống mà còn tạo “lớp giáp” bảo vệ rễ non ngay từ khi hạt vừa nảy mầm.

Để cây con ra rễ mạnh, không bị “cháy rễ” và kháng bệnh tốt, mình và bà con có thể áp dụng công thức phối trộn chuẩn dưới đây:

Công thức giá thể cấy cây cà phê kết hợp nấm Trichoderma

Đối với cây cà phê ở giai đoạn chuyển tiếp từ bầu ươm thí nghiệm ra chậu/bầu lớn, việc lựa chọn tỷ lệ phối trộn giá thể tối ưu đóng vai trò quyết định đến tốc độ phục hồi và sức bật của bộ rễ. Dựa trên các cây cà phê có kích thước phát triển tốt nhất từ Thí nghiệm 1, mình tiến hành cấy cây vào 5 công thức giá thể (CT) thực nghiệm để đánh giá sự sinh trưởng:

• CT1 (Công thức đối chứng): 100% Đất thịt.
• CT2: 7 Đất : 2 Xơ dừa : 1 Phân chuồng.
• CT3: 7 Đất : 2 Trấu hun : 1 Phân chuồng.
• CT4: 7 Đất : 1 Xơ dừa : 2 Phân chuồng.
• CT5: 7 Đất : 1 Trấu hun : 2 Phân chuồng.

Đối với các công thức trên, khối lượng nấm Trichoderma dùng để trộn với giá thể xử lý do kỹ sư Nông Nghiệp Dế Mèn tính toán ra là 250g nấm Trichoderma / 10kg hỗn hợp giá thể.

Trích các công thức giá thể từ tài liệu chăm sóc và ươm cây con cà phê VAAS

Công thức giá thể cho cây cần độ ẩm cao (Rau ăn lá, cây cảnh lá lớn, cây ưa nước)

Đối với nhóm cây trồng có nhu cầu thoát hơi nước cao và “nghiện” độ ẩm như các loại rau ăn lá (cải xanh, xà lách, rau muống…), cây cảnh lá lớn (trầu bà, môn kiểng, bàng Singapore…) hay các dòng cây ưa nước, môi trường đất khô hạn hay dễ mất nước sẽ làm cây nhanh chóng bị héo teo lá, cháy viền lá và chậm phát triển.

Để tạo nền đất luôn giữ được độ ẩm lý tưởng nhưng vẫn tơi xốp, không bị úng ruột, bà con và các bạn áp dụng công thức phối trộn chuẩn sau:

Tỷ lệ phối trộn nguyên liệu (Tính theo % thể tích)

• Xơ dừa (đã xả chát): 60% (Tạo độ thông thoáng, giữ ẩm sâu và chống nén dẻo).
• Mụn dừa (đã xả chát): 20% (Đóng vai trò như “bọt biển” giữ nước, duy trì ẩm độ bề mặt).
• Phân trùn quế: 20% (Cung cấp dinh dưỡng hữu cơ mát, giàu đạm và vi lượng giúp lá xanh dày, rễ phát triển nhanh mà không sợ bị cháy rễ).

=> Tỷ lệ nấm Trichoderma bổ sung: Trộn 150g Trichoderma cho 10kg giá thể.

Lý do chọn công thức này

• Khả năng giữ ẩm và tơi xốp vượt trội: Sự kết hợp giữa 60% xơ dừa và 20% mụn dừa tạo nên một cấu trúc giá thể siêu tơi xốp, có khả năng giữ nước gấp 5 – 7 lần trọng lượng khô nhưng vẫn tạo ra các khe hở không khí giúp rễ hô hấp tốt, không bị bí khí.
• Dinh dưỡng mát và lành tính: Phân trùn quế chứa sẵn hệ vi sinh vật có lợi, acid humic và fulvic tự nhiên. Khi kết hợp với xơ dừa, nguồn dinh dưỡng này được giải phóng từ từ, giúp cây ăn lá và cây cảnh ra đọt nhanh, màu lá xanh bóng tươi tắn.
• Vai trò của Trichoderma trong môi trường ẩm cao: Môi trường nhiều xơ dừa và độ ẩm cao là “thiên đường” để nấm Trichoderma sinh sản, nhưng cũng là môi trường nấm hại thối rễ dễ phát sinh nếu thiếu vi sinh đối kháng.. Việc bổ sung 150g Trichoderma sẽ giúp kiểm soát triệt để nấm bệnh, đồng thời đẩy nhanh quá trình phân giải sợi xơ dừa thành chất mùn dinh dưỡng.

Công thức giá thể cho cây ưa thoáng khí và thoát nước tốt (Xương rồng, sen đá, lan)

Đối với các nhóm cây kiểng mọng nước như xương rồng, sen đá hay các loài lan, bộ rễ của chúng có cấu trúc rất nhạy cảm với sự đọng nước. Nhóm cây này “sợ nhất” là trạng thái đất bị bí khí, ứ đọng nước lâu ngày — đây chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến hiện tượng úng gốc, thối thân và chết cây chỉ sau vài lần tưới.

Để tạo môi trường sống lý tưởng nhất, giúp rễ cây vừa bám chắc vừa thông thoáng tuyệt đối, bạn và bà con áp dụng công thức phối trộn giá thể chuyên dụng sau:

Tỷ lệ phối trộn nguyên liệu (Tính theo % thể tích)

• Đá Perlite (Đá trân châu): 30% (Siêu xốp nhẹ, tạo khoảng trống không khí, chống nén dẻo).
• Đá Pumice (Đá bọt): 30% (Hút xả nước cực nhanh, giữ cân bằng độ ẩm quanh vùng rễ).
• Vỏ thông vụn (size nhỏ): 20% (Cung cấp giá thể cho rễ bám, chứa nhựa tự nhiên hạn chế nấm hại).
• Trấu hun: 20% (Bổ sung Kali tự nhiên, tăng độ thoáng và diệt mầm bệnh).

=> Tỷ lệ nấm Trichoderma bổ sung: Trộn 100g Trichoderma cho 10kg giá thể.

Lý do chọn công thức này

• Tạo độ tơi xốp tối đa và thoát nước siêu nhanh: Sự kết hợp của 60% các loại đá khoáng (Perlite và Pumice) cùng vỏ thông tạo nên một cấu trúc giá thể hoàn toàn thông thoáng. Nước khi tưới vào sẽ nhanh chóng thoát ra ngoài, không gây tình trạng đọng nước đầm lầy quanh gốc.
• Ngăn ngừa hiện tượng thối rễ, thối thân: Nhờ môi trường đất luôn khô ráo nhanh chóng sau khi tưới, nguy cơ bị nấm bệnh tấn công rễ — cản trở nguyên nhân chính gây chết các loại cây này — sẽ được giảm thiểu tối đa.
• Vai trò của Trichoderma trong giá thể đá: Việc bổ sung 100g Trichoderma giúp bào tử nấm bám vào bề mặt đá bọt và vỏ thông vụn, tạo thành hàng rào vi sinh bảo vệ các đầu rễ non nhạy cảm của sen đá, xương rồng hay lan khi vừa ra rễ mới.

Công thức giá thể cho cây trồng chậu thông thường (Hoa, cây ăn quả mini, cây cảnh thông thường)

Các loại cây trồng chậu phố biến như hoa hồng, hoa cúc, dừa cạn, các dòng cây ăn quả mini (ớt kiểng, cà chua mảng, chanh Tàu, quất kiểng) hay cây cảnh nội thất thường có nhu cầu dinh dưỡng và độ ẩm ở mức độ dung hòa. Chúng đòi hỏi nền đất phải đạt sự cân bằng hoàn hảo: không quá ẩm ướt gây bí rễ, nhưng cũng không quá nhanh khô khiến cây bị héo lá giữa chừng.

Để tạo môi trường phát triển toàn diện, dễ chăm sóc và phù hợp với đại đa số cây trồng chậu trong gia đình, bạn và bà con áp dụng công thức phối trộn đa năng sau:

Tỷ lệ phối trộn nguyên liệu (Tính theo % thể tích)

• Xơ dừa (đã xả chát): 50% (Giữ ẩm mềm mại, giúp bầu đất luôn tơi xốp, không bị nén dẻo).
• Trấu hun: 20% (Cung cấp độ thoáng khí, bổ sung Kali tự nhiên, thoát nước nhẹ).
• Đất sạch / Đất thịt tơi xốp: 20% (Tạo độ đầm cho bầu chậu, giữ chân rễ bám chắc và tích trữ dinh dưỡng).
• Phân hữu cơ hoai mục (Phân trùn quế, phân bò/phân gà ủ hoai): 10% (Cung cấp nguồn đạm, vi lượng nền tảng mát lành cho cây ăn dần).

=> Tỷ lệ nấm Trichoderma bổ sung: Trộn 100g Trichoderma cho 10kg giá thể.

Lý do chọn công thức này

• Sự cân bằng dinh dưỡng và độ ẩm hoàn hảo: Tỷ lệ 50% xơ dừa phối hợp cùng 20% đất sạch và 20% trấu hun giúp chậu cây duy trì được độ ẩm cần thiết sau mỗi lần tưới, nhưng vẫn bảo đảm dư không khí để rễ hô hấp.
• Tiện lợi và giàu tính ứng dụng: Công thức này đáp ứng tốt nhu cầu sinh trưởng đa dạng của nhiều nhóm cây trồng chậu khác nhau từ hoa kiểng đến cây ăn quả mini mà không cần tốn nhiều công sức chăm sóc phức tạp.
• Tối ưu hóa sức mạnh của Trichoderma: 10% phân hữu cơ hoai mục cùng lượng xơ dừa dồi dào chính là “nguồn thức ăn” Carbon lý tưởng để 100g Trichoderma nhanh chóng nhân sinh khối. Nấm đối kháng sẽ thiết lập ngay một hệ thống phòng thủ, tiêu diệt mầm bệnh thối rễ tồn dư trong đất sạch và phân bón.

Công thức giá thể cho cây gieo hạt và cây con (Rau mầm, hạt giống, cây con ươm khay)

Giai đoạn gieo hạt và nuôi dưỡng cây con đòi hỏi một môi trường giá thể cực kỳ đặc biệt. Lúc này, mầm cây chưa có khả năng chống chịu tốt, bộ rễ tơ vô cùng mảnh dẻ và dễ bị “sốc” nếu gặp đất quá nén dẻo, nhiễm mầm bệnh hoặc dư thừa phân bón.

Để đạt tỷ lệ nảy mầm cao nhất, hạt mầm bật chồi nhanh và rễ non đâm sâu an toàn, bạn và bà con áp dụng công thức phối trộn tơi xốp chuyên dụng sau:

Tỷ lệ phối trộn nguyên liệu (Tính theo % thể tích)

Bà con có thể lựa chọn 1 trong 2 phương án nguyên liệu tùy thuộc vào điều kiện sẵn có:

• Phương án 1 (Phổ biến & Tiết kiệm): 70% Mụn dừa (đã xả chát) + 30% Đá Perlite (Đá trân châu).
• Phương án 2 (Chuyên nghiệp cho khay gieo): 100% Peat moss (Rêu than bùn đã qua xử lý nhập khẩu).

=> Tỷ lệ nấm Trichoderma bổ sung: Trộn 200g – 350g Trichoderma cho 10kg giá thể. (Mật độ vi sinh được tăng cường tối đa nhằm bao phủ trọn vẹn bề mặt khay ươm, chặn đứng nấm bệnh gây héo rũ cây con).

Lý do chọn công thức này

• Độ tơi xốp tuyệt đối và khả năng giữ ẩm vượt trội: Mụn dừa và rêu than bùn (Peat moss) đóng vai trò như những chiếc “bọt biển” mịn, giữ độ ẩm hoàn hảo quanh hạt mầm để kích thích hạt nhanh mọng nước và nảy mầm. Trong khi đó, đá Perlite tạo ra các khe hở thoáng khí, giúp rễ non dễ dàng đâm xuyên mà không tốn sức.
• Môi trường sạch mầm bệnh tuyệt đối: Cả mụn dừa đã xử lý, đá Perlite và rêu Peat moss đều là những nguyên liệu sạch, hoàn toàn không chứa mầm bệnh hay hạt cỏ dại tồn dư như đất thịt thông thường.
• Tối ưu hóa mật độ Trichoderma cho rễ non: Việc bổ sung lượng lớn (200g – 350g) Trichoderma vào 10kg giá thể sẽ tạo nên một “lớp giáp” vi sinh dày đặc. Ngay khi hạt vừa nứt mầm và rễ tơ đầu tiên đâm ra, bào tử nấm có lợi sẽ lập tức bám quanh rễ, tiêu diệt triệt để nấm hại gây ra bệnh lở cổ rễ (chết rạp cây con).

Lưu ý kỹ thuật bắt buộc khi xử lý mụn dừa / xơ dừa:

Mụn dừa và xơ dừa thô chưa qua xử lý chứa hàm lượng rất cao hai chất độc hại cho rễ là Tannin (chất chát) và Lignin (chất xơ cứng), cùng lượng muối mặn tồn dư.

Cách xử lý: Trước khi đưa vào phối trộn, bạn và bà con bắt buộc phải ngâm mụn dừa/xơ dừa vào nước sạch và xả nhiều lần (từ 2 đến 3 lần). Thao tác xả chát này giúp loại bỏ hoàn toàn mặn và chát, tránh triệt để hiện tượng teo đầu rễ, cháy rễ non làm cây con ngộ độc và chết hàng loạt.

Trích công thức đất từ tài liệu : giáo trình giá thể cho từng loại cây 

Khối lượng trung bình Trichoderma trộn cho các giá thể công thức trên được tính bởi kỹ sư của Nông Nghiệp Dế Mèn.

Quy trình trộn đất với Trichoderma đúng kỹ thuật

Dù mình và bà con lựa chọn công thức giá thể nào – cho cây ưa ẩm, cây trồng chậu hay khay gieo hạt – thì việc tuân thủ một quy trình phối trộn và ủ đất chuẩn vẫn là yếu tố quyết định. Nấm Trichoderma là vi sinh vật sống, do đó từng bước thao tác cần được thực hiện cẩn thận để bảo vệ bào tử nấm, giúp chúng “thức giấc” và nhân sinh khối mạnh mẽ nhất.

Dưới đây là quy trình 4 bước chuẩn kỹ thuật mà bạn và bà con có thể áp dụng chung cho tất cả các loại giá thể:

Bước 1: Chuẩn bị và xử lý nguyên liệu đầu vào

• Đất thịt / Đất sạch: Sàng lọc kỹ để loại bỏ sỏi đá lớn, rác thải, xác rễ cây cũ và đập nhỏ các cục đất to.
• Xơ dừa / Mụn dừa: Bắt buộc ngâm nước sạch và xả chát từ 2 – 3 lần để loại bỏ hoàn toàn Tannin (chất chát) và Lignin, tránh gây teo đầu rễ non.
• Phân hữu cơ (Phân chuồng/Phân gà): Phải đảm bảo đã được ủ hoai mục hoàn toàn. Làm ẩm nhẹ phân trước khi trộn để phân không bị bụi và dễ hòa quyện.

Bước 2: Phối trộn đồng đều các thành phần

• Trộn khô giá thể trước: Đổ các thành phần nguyên liệu (đất, xơ dừa, trấu hun, đá Perlite, phân hữu cơ…) theo đúng tỷ lệ của công thức đã chọn ra nền sạch hoặc bạt lót. Trộn đảo thật đều tay từ 2 – 3 lần khi còn khô.
• Bổ sung Trichoderma: Rải đều lượng nấm Trichoderma (theo đúng định lượng của từng công thức) lên bề mặt đống giá thể khô. Tiếp tục đảo thật kỹ để bào tử nấm phân bố đều khắp các hạt đất và sợi xơ dừa.

Bước 3: Điều chỉnh độ ẩm lý tưởng (50% – 60%)

Tưới nước nhẹ nhàng (có thể dùng vòi phun sương hoặc bình tưới) lên đống hỗn hợp vừa trộn, vừa tưới vừa đảo đều.

Mẹo kiểm tra độ ẩm chuẩn bằng tay: Nắm chặt một nắm đất/giá thể trong lòng bàn tay:

• Đạt chuẩn (50% – 60%): Thấy nước rịn nhẹ qua các kẽ tay nhưng không rơi thành giọt, khi mở tay ra giá thể giữ nguyên hình khối đầm tay mà không bị tơi tả.
• Quá khô: Đất không dính khuôn, rơi rời rạc (cần bổ sung thêm nước).
• Quá ướt: Nước chảy thành dòng qua kẽ tay (cần bổ sung thêm giá thể khô để hút bớt ẩm).

Bước 4: Ủ đất (Bước quan trọng nhất)

• Gom toàn bộ hỗn hợp giá thể đã đạt độ ẩm thành đống (hoặc đóng vào các bao bạt, thùng xốp).
• Phủ bạt kín hoặc buộc chặt miệng bao để giữ ẩm và giữ nhiệt. Ủ đất trong vòng 3 – 5 ngày (đối với cây ăn trái hoặc đất vườn có thể ủ từ 7 – 10 ngày).
• Tác dụng của bước ủ: Đây là khoảng thời gian “vàng” để các bào tử nấm Trichoderma nảy mầm, phát triển mạng lưới sợi nấm trắng bao phủ giá thể và chủ động tiêu diệt sạch các mầm bệnh tồn dư trước khi mình tiến hành gieo hạt hoặc trồng cây.

Sau thời gian ủ 3 – 5 ngày, khi mở bạt ra bạn sẽ thấy một lớp màng sợi nấm màu trắng mịn xuất hiện mỏng trên bề mặt đống ủ. Đây là dấu hiệu cho thấy Trichoderma đã hoạt động rất tốt và giá thể đã sẵn sàng để sử dụng!

Lưu ý khi trộn đất với Trichoderma

Sau khi đã nắm rõ các công thức phối trộn và quy trình ủ đất, việc tuân thủ các nguyên tắc an toàn sinh học dưới đây sẽ quyết định đến 90% sự sống và mật độ phát triển của hệ nấm có lợi. Bà con và các bạn cần đặc biệt lưu ý những điểm sau:

Tuyệt đối không dùng chung với vôi bột và thuốc trừ nấm hóa học

• Vôi bột (Vôi sống): Có tính kiềm rất cao (làm pH tăng vọt) và tỏa nhiệt mạnh khi gặp ẩm. Nếu trộn vôi cùng lúc với Trichoderma, nhiệt độ và môi trường kiềm sẽ làm tiêu diệt sạch các bào tử nấm.
• Thuốc trừ nấm hóa học: Bản chất Trichoderma là một chi nấm. Các loại thuốc trị bệnh gốc hóa học (như Mancozeb, Ridomil Gold, Hexaconazole, Copper…) sẽ tiêu diệt Trichoderma không phân biệt có lợi hay có hại.
• Khắc phục: Muốn xử lý đất bằng vôi hoặc thuốc hóa học, bà con phải tiến hành trước đó ít nhất từ 7 đến 10 ngày. Khi môi trường đất đã ổn định trở lại mới phối trộn Trichoderma.

Không trộn với phân hóa học đậm đặc hoặc phân chuồng chưa hoai

• Phân hóa học (NPK, Ure, DAP…): Độ mặn (chỉ số muối) cao của phân hóa học đậm đặc sẽ làm “cháy” bào tử nấm và tổn thương các sợi nấm vừa nảy mầm.
• Phân chuồng tươi: Quá trình phân hủy phân chuồng chưa hoai sẽ sinh ra nhiệt độ rất cao (có thể lên tới 60°C – 70°C) cùng các khí độc như NH3, H2S. Môi trường này sẽ làm luộc chín và tiêu diệt hoàn toàn hệ vi sinh có lợi.
• Khắc phục: Chỉ sử dụng phân chuồng đã ủ hoai mục hoàn toàn hoặc phân trùn quế, phân hữu cơ vi sinh mát lành để trộn giá thể.

Kiểm soát chặt chẽ độ ẩm trong suốt quá trình ủ

• Nếu đất quá khô (< 30%): Bào tử Trichoderma rơi vào trạng thái “ngủ đông”, không thể nảy mầm để nhân sinh khối và không thể di chuyển để tìm kiếm mầm bệnh tiêu diệt.
• Nếu đất quá ướt, đọng nước (> 70%): Môi trường úng nước làm thiếu oxy nghiêm trọng, khiến sợi nấm bị ngạt và thối chết.
• Khắc phục: Luôn duy trì độ ẩm lý tưởng ở mức 50% – 60% trong suốt quá trình ủ bạt (nắm nhẹ giá thể thấy rịn nước ở kẽ tay là đạt).

Tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp

• Bào tử nấm đối kháng rất nhạy cảm và dễ bị tiêu diệt bởi tia cực tím (UV) có trong ánh nắng mặt trời gay gắt.
• Khắc phục: Quá trình trộn và gom đống ủ giá thể nên được thực hiện ở nơi bóng râm, có mái che hoặc dưới bóng cây mát. Đống ủ bắt buộc phải được đậy bằng bạt tối màu để giữ tối và giữ ẩm tốt nhất.

Thời gian sử dụng giá thể sau khi ủ

• Sau khi kết thúc thời gian ủ (3 – 5 ngày đối với giá thể cây con hoặc 7 – 10 ngày đối với đất trồng cây lớn), hệ nấm Trichoderma lúc này đang ở mật độ sung sức và hoạt động mạnh nhất.
• Bà con nên sử dụng ngay giá thể trong vòng 1 – 2 tuần sau khi ủ. Tránh để đống giá thể quá lâu ngoài không khí mà không sử dụng, vì đất bị khô dần sẽ làm giảm mật độ vi sinh vật có lợi.

Trộn đất với Trichoderma trước khi gieo trồng tuy chỉ là một thao tác kỹ thuật nhỏ nhưng lại mang đến “lá chắn” sinh học vô cùng mạnh mẽ cho bộ rễ. Việc lựa chọn đúng công thức giá thể cho từng nhóm cây, kết hợp với quy trình ủ đất chuẩn 4 bước và tuân thủ các nguyên tắc an toàn vi sinh sẽ giúp bạn và bà con hoàn toàn chủ động trong việc xử lý mầm bệnh tồn dư, tạo nền tảng cho cây trồng phát triển xanh tốt và bền vững. Chúc bà con chọn được công thức giá thể và thành công có những mẻ giá thể sạch bệnh giàu dinh dưỡng khỏe cây.